Paješki kamen (1162 mnv)

Paješki Kamen se nalazi istočno od Svrljiških planina, južno od planine Tresibabe i severoistočno od Bele Palanke . U pravcu istoka preko Šugrinske reke nalazi se Zaglavak i Stara planina. Slojeviti kredni krečnjaci čine geološki sastav. Planina ima osnu simetriju i prostire se pravcem severozapad-jugoistok. Strana okrenuta jugozapadu je stenovita, pretežno okomita te se stoga sa stenovitog grebena planine pruža lep pogled na Pajež, selo u podnožju i okolne planine.  Planinske strane su dobro pošumljene, na njima nema intenzivne poljoprivrede uglavnom stoga što je u selima ostalo samo malobrojno staračko stanovništvo.

izvor: pss.rs

Uspon na Paješki kamen (1162 mnv) može se izvesti iz nekoliko pravaca, u zavisnosti od toga da li želite kraću i direktniju stazu ili dužu kružnu turu preko okolnih grebena.

1. Iz sela Pajež (Najkraća i najdirektnija staza)

Početak staze je u centru sela Pajež (oko 740–750 metara nadmorske visine), kod spomen-česme i stare crkve Svetog Arhanđela Mihajla. Put u početku lagano prelazi u široki planinski zemljano-kameni put. Staza je duga oko 3 km u jednom pravcu. Vodi starim šumarskim i lovačkim putem.

crkva Svetog Arhanđela Mihajla

Staza nije markirana! Poslednja trećina puta pre vrha ume da bude prilično zarasla i zapuštena, pa je obavezno praćenje GPX treka. Najbolje je ići u rano proleće ili jesen pre nego što bujna vegetacija zatvori prolaz. 

 izvor: pss.rs

 Selo Pajež se nalazi u jugoistočnoj Srbiji, u opštini Bela Palanka (Pirotski okrug). Od Pirota je udaljeno oko 48 km, a od Bele Palanke oko 20 km. Smešteno je u planinskom kraju poznatom kao Belopalanački Budžak, koji se prostire u podnožju vrha Paješki kamen na Svrljiškim planinama. 

  

  2. Iz sela Bazovik

Početak staze: Kreće se iz pirotskog sela Bazovik, do kojeg se stiže putem Kalna–Temska. Ova tura obično uključuje i uspon na atraktivni Orljanski kamen, a zatim se grebenom nastavlja ka najvišem delu Paješkog kamena. Ukupna dužina staze u ovoj varijanti je oko 12 km.

  3. Iz sela Orlja

Fotografije i opis u ovom postu su sa uspona koji je izveden iz sela Orlja. Polazna tačka na uspon je Dom kulture, od koga se kreće kamentim putem desno, koji vodi iznad sela i kojim se ide oko 1 km, a zatim se uključuje na put (stazu) koja vodi iz sela Bazovik. 

Nakon 2,7 km od početka uspona stiže se do vidikovca Orljanski krst, a oko 300 metara dalje od vidikovca nalazi se vrh Orljanski kamen (1025 mnv).  Sa vrha se pruža prelep pogled na vrhove Stare planine, Suvu planinu, Svrljiške planine, Rtanj, Tupižnicu... 

 

selo Orlja

Od Orljanskog kamena vraćate se na put (stazu)  koji dalje vodi ka vrhu Paješki kamen (1162 mnv) do koga ima još oko 2,5 km. Poslednjih 750 do 800 metara je dosta zaraslo i zapušteno  pa je obavezno praćenje GPX treka ili biti u društvu sa nekim ko poznaje taj teren.  Za sada staza nije obeležena planinarskim markacijama!

pogled na selo Pajež

Povratak sa vrha Paješki kamen može da se izvede istom stazom kao i uspon ili silaskom u selo Pajež (dužina staze oko 3 km). Silazak u selo Pajež zavisi od organizacije prevoza, jer bi vozači morali da se vrate u selo Orlja istom stazom do svojih vozila, a onda vozilima nazad do Kalne tj. do mesta gde se levo skreće za selo Jalovik Izvor, zatim dalje putem do sela Periš. Od Periša vožnja se dalje nastavlja putem ka Beloj Palanci oko 7,5 km do skretanja za selo Pajež, odakle preostaje još oko 3 km do centra sela tj. do stare crkve Svetog Arhanđela Mihajla.

Kako se stiže do Bazovika i Orlje

Ako dolazite iz pravca Knjaževca kada stignete u Kalnu dalje nastavljate putem za Pirot još oko 13 km, a zatim sa glavnog puta skrećete desno (postoji putokaz) za sela Bazovik i Orlju. Od skretanja se uključujete na uzaniji asfaltni put dužine oko 3,5 kilometara koji vodi direktno do ulaza u selo Bazovik, koje je  od Kalne udaljeno oko 16,5 km. Vožnja od Kalne traje oko 30 minuta. Od Bazovika se zatim ide još oko 2,5 km asfaltnim putem do Orlje tj. do seoskog Doma kulture ako želite na uspon iz tog sela.

Ako dolazite iz pravca Pirota onda putujete  regionalnim putem koji povezuje Pirot sa Knjaževcem (preko Temske i Cerove). Na oko 1,5 km posle sela Cerova, na glavnom putu, nalazi se skretanje za Bazovik i Orlju. Od skretanja se uključujete na uzaniji asfaltni put dužine oko 3,5 km koji vodi direktno do ulaza u selo Bazovik, koje je od Pirota udaljeno oko 27 km, a vožnja traje približno 40 minuta.